ကန်နွန်

ကန်နွန် (canon) ဆိုတာ "စိတ်ကူးယဉ် လောကတစ်ခုအထဲမှာ နေရာယူထားပြီး တရားဝင် (သို့) အာဏာတည်စေတယ်လို့ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သတ်မှတ်ခံရတဲ့ လက်ရာတွေရဲ့ အစု" ပါ၊ အထူးသဖြင့် မူရင်း စာရေးဆရာ (သို့) ဖန်တီးသူရဲ့ လက်ရာတွေပါ။ ဘယ်သူက ဆုံးဖြတ်မလဲဆိုတာကတော့ အငြင်းပွားစရာပါ: "ဘာဟာ ကန်နွန်ဖြစ် (သို့) ကန်နွန် မဖြစ်လဲဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်ပေးမယ့် အာဏာက ဘယ်သူ့လဲဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သဘောတူညီချက် တစ်ခုမျှ မရှိဘူး။" Star Wars ကတော့ သူ့ရဲ့ ၂၀၁၄ မတိုင်ခင် ကာလ Expanded Universe လက်ရာတွေကို ကန်နွန်မဟုတ်တော့တဲ့ "Legends" အဖြစ် နာမည်ပြောင်းခဲ့ပြီး Doctor Who ကတော့ ကန်နွန်ဆိုင်ရာ ကြေညာချက်တွေကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိနဲ့ လုံးဝ ရှောင်ကြဉ်ထားတယ်။ ပရိသတ်တွေကြားမှာ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လက်ခံထားကြတဲ့ အယူအဆတွေကို fanon လို့ ခေါ်ပြီး ပရိသတ်တစ်ယောက်ချင်းစီရဲ့ ကိုယ်ပိုင် အဓိပ္ပာယ်ကောက်ချက်ကိုတော့ headcanon လို့ ခေါ်ကြတယ်။

အလုပ်လုပ်နေတဲ့ စာရေးဆရာတစ်ယောက်အတွက်တော့ ကန်နွန်ဆိုတာ ဇာတ်လမ်းကိုယ်တိုင်က သတ်မှတ်ခဲ့ပြီးတဲ့ အချက်အလက်တွေရဲ့ အစုပါ၊ နောက်ပိုင်း အခန်းတိုင်းကလည်း ဒီအစုနဲ့ တိုက်ရိုက်နှိုင်းယှဉ်ပြီး ဖတ်ခံရတယ်။ ရည်ရွယ်ပြီး ပြောင်းလဲလိုက်တာက retcon၊ မသိုက်မိပဲ ဆန့်ကျင်နေတာကတော့ ဇာတ်လမ်းကြောင်းပေါက်ပါ။ ရေးသားနေချိန်မှာ ကန်နွန်ကို စီမံခန့်ခွဲခြင်းကတော့ ဇာတ်လမ်းမှတ်တမ်းကျမ်းရဲ့ အဓိကတာဝန်ပါ။