အမျိုးအစား
Climate fiction
ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှုကို လိုက်နာတဲ့ စာပေ၊ များသောအားဖြင့် အမျိုးအစားဖန်တီးမှုဆန်ပြီး ရာသီဥတု သိပ္ပံကနေ လှုံ့ဆော်ခံရတယ်၊ ပစ္စုပ္ပန် ကမ္ဘာ၊ နီးစပ်တဲ့ အနာဂတ် (သို့) စိတ်ကူးယဉ် လောကတွေမှာ သတ်မှတ်တယ်။
Climate fiction (cli-fi လို့ အတိုချုံ့သုံးတယ်) ကတော့ ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှုကို လိုက်နာတဲ့ စာပေပါ၊ များသောအားဖြင့် အမျိုးအစားဖန်တီးမှုဆန်ပြီး ရာသီဥတု သိပ္ပံကနေ လှုံ့ဆော်ခံရတယ်၊ ပစ္စုပ္ပန် ကမ္ဘာ၊ နီးစပ်တဲ့ အနာဂတ် (သို့) စိတ်ကူးယဉ် လောကတွေမှာ သတ်မှတ်ထားတယ်။ Dan Bloom က ဒီ အတိုချုံ့ကို ၂၀၀၇ ကနေ ၂၀၀၈ ဝန်းကျင်မှာ တီထွင်ခဲ့ပြီး အဓိက မီဒီယာတွေကတော့ ၂၀၁၃ မှာ ယူသုံးခဲ့ကြတယ်။ ဒီစင်ရှေ့ကတော့ နာမည်တပ်ခံရတဲ့ အချိန်ထက် အရင်ကတည်းက ရှိခဲ့တာပါ: J. G. Ballard ရဲ့ The Drowned World (၁၉၆၂)၊ Octavia E. Butler ရဲ့ Parable of the Sower နဲ့ Kim Stanley Robinson ရဲ့ The Ministry for the Future တို့က သူ့ရဲ့ အခြေခံ အမှတ်အသားတွေပါ၊ အမျိုးအစားကလည်း သိပ္ပံစိတ်ကူးယဉ်ဆန်တဲ့၊ ကမ္ဘာပျက်ဆန်တဲ့နဲ့ ကောင်းမွန်တဲ့ လောကဆန်တဲ့ အနာဂတ်တွေကို မကြာခဏ ထည့်သွင်းလေ့ ရှိတယ်။
စာရေးဆရာတွေအတွက် ဒီယန္တရားကတော့ dystopiaနဲ့ မျှဝေထားတာပါ: ရာသီဥတု၊ ရှားပါးမှုနဲ့ ရွှေ့ပြောင်း နေထိုင်မှုတွေက ဆန့်ကျင်ဘက် လောကရဲ့ စည်းမျဉ်းတွေ ဖြစ်လာတယ်၊ ပြောင်းလဲသွားတဲ့ ရာသီဥတုကလည်း နောက်ပိုင်း အခန်းတိုင်း လေးစားရမယ့် ကန်နွန် ဖြစ်တယ်။ သုတေသန ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကတော့ အမှန်တကယ် ရှိပါတယ်၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ စာဖတ်သူတွေက သိပ္ပံကို အရင်ကတည်းက သိနေကြလို့ပါ။