အမျိုးအစား
အချိန်ခရီးသွားခြင်း (စာပေ)
၁၉ ရာစု နှောင်းပိုင်းကတည်းက စိတ်ကူးယဉ် စာပေမှာ ထင်ရှားလာတဲ့ အကြောင်းအရာ: အတိတ် (သို့) အနာဂတ်ကို ခရီးသွားခြင်းနဲ့ သူ့ရဲ့ အကျိုးဆက်တွေ။
အချိန်ခရီးသွားခြင်း (time travel) ကတော့ သိပ္ပံ စိတ်ကူးယဉ်နဲ့ စိတ်ကူးယဉ် စာပေထဲမှာ အဓိကအားဖြင့် ၁၉ ရာစု နှောင်းပိုင်းကတည်းက တွေ့ရတဲ့ အဖြစ်များတဲ့ အကြောင်းအရာ (သို့) ပုံသေပုံစံတစ်ခုပါ၊ ဒီနယ်ပယ်ကို တခါတလေ အချိန်ခရီးသွား စာပေ (သို့) chrono fiction လို့လည်း အမှတ်အသားတပ်လေ့ ရှိကြတယ်။ H. G. Wells ရဲ့ The Time Machine (၁၈၉၅) က စက်ယန္တရားနဲ့ အချိန်ခရီးသွားခြင်းကို ပျံ့နှံ့သွားစေခဲ့ပြီး ဇာတ်လမ်းတွေကလည်း များသောအားဖြင့် အတိတ် (သို့) အနာဂတ်ကို ပြောင်းလဲလိုက်ခြင်း (သို့) ပြောင်းလဲဖို့ မအောင်မမြောက်ခြင်းရဲ့ အကျိုးဆက်တွေကို စူးစမ်းပြကြတယ်။ ပုံသေ ယန္တရားတွေထဲမှာ အချိန် လွဲစောင်း လွင့်မှုတွေ (time slips)၊ တံခါးပေါက်တွေ၊ အနာဂတ်ကနေ လာတဲ့ စာပို့သတင်းစကားတွေ၊ ကြိုတင်သိမြင်နိုင်မှုနဲ့ အချိန်ကွင်းဆက်တွေ (time loops) ပါဝင်ပြီး၊ ပုံသေ အကြောင်းအရာတွေထဲမှာတော့ အဖွိုးအဖေ သဘောမညီမှု (grandfather paradox)၊ လိပ်ပြာ သက်ရောက်မှု (butterfly effect) နဲ့ အခြားသမိုင်းရိုးကြောင်းများ ပါဝင်တယ်။
အချိန်ခရီးသွားခြင်းကတော့ စာပေလောကမှာ ဇာတ်လမ်းညီညွတ်မှုအတွက် အဆာအလုံးဆုံး နေရာခင်းပါ: ခရီးတစ်ခုစီက ဇာတ်ကောင် တစ်ယောက်ချင်းစီ ဘယ်အထိ သိလို့ရလဲဆိုတာကို အသစ်ဖြစ်အောင် ပြန်ရေးပစ်တယ်။ ရှည်လျားတဲ့ အချိန်ခရီး ဇာတ်လမ်းတွဲတွေက အချိန်ကြောင်း လိုက်ကြည့်ခြင်းအပေါ်မှာ များစွာ မှီခိုရလို့ပါ၊ ဇာတ်လမ်းထဲက ပြောင်းလဲမှုတွေကိုလည်း သတိနဲ့ မကိုင်ရင် ဇာတ်ကွက်က အတွင်းဘက်ကနေ retcon ပြဿနာအဖြစ် ပြိုကျသွားတတ်တယ်။