ฟาร์ซ (farce)

ฟาร์ซคือรูปแบบหนึ่งของโคมิดีที่อาศัยพล็อตเหลือเชื่อยิ่ง ตัวละครแบบเหมารวมหรือเกินจริง อารมณ์ขา และความเข้าใจผิด รูปแบบการส่งมอบอันเป็นเอกลักษณ์ของมันคือ "พลังคลั่งและความเร็วที่เพิ่มขึ้นตลอดทางไปสู่ตอนจบ" ประกอบขึ้นจากประตูที่กระแทกปิด การเข้าออกที่เร็วทันใจ ตัวละครที่พลาดกันไปพลาดกันมาโดยไม่รู้ตัว การสับสนตัวตนและการปลอมตัว โดยไอรอนีเชิงดราม่ายกผู้ชมให้อยู่เหนือความสับสนนั้น คำนี้มาจากภาษาฝรั่งเศสที่แปลว่า "ไส้กรอกยัดไส้" คือบทสดที่แทรกเสริมเข้าไปในละครศาสนายุคกลาง; บทละครอาเตลลานาของโรมโบราณถูกบรรยายไว้ว่าเป็นฟาร์ซพื้นเมืองอิตาลีชุดแรกสุด ความนิยมพุ่งขึ้นตั้งแต่ปลายศตวรรษที่สิบสาม และยังมีฟาร์ซรอดมากกว่าสองร้อยเรื่องจากฝรั่งเศสยุคกลางและยุคฟื้นฟูศิลปวิทยาการ เรื่องที่โด่งดังที่สุดคือ La Farce de maître Pathelin (ราว 1460) ชนิดที่ได้รับการยอมรับมีทั้งฟาร์ซหลังม่าน ฟาร์ซโศก และฟาร์ซห้องนอน

เส้นแบ่งจากเพื่อนบ้านเป็นเส้นของจุดประสงค์ ตามที่บทความวางไว้: ฟาร์ซใช้ความหยาบโลน ความไร้สาระ การเสียดสี พาโรดี้ และอารมณ์ขาเป็นเครื่องมือ การเสียดสีกับพาโรดี้จึงเป็นส่วนผสมมากกว่าเป็นเป้าหมาย การเสียดสีชูความชั่วและความบกพร่องขึ้นมาล้อเพื่อบังคับให้บุคคล สถาบัน หรือสังคมต้องดีขึ้น; ฟาร์ซต้องการตัวเสียงหัวเราะเอง และหัวข้อของมันคือสภาพตันที่ตัวละครติดอยู่ ไม่ใช่สถาบัน พาโรดี้ต้องมีงานหรือแนวเฉพาะเจาะจงไว้เลียนแบบ แต่พาโรดี้หนึ่งเรื่องถูกสร้างขึ้นเป็นฟาร์ซได้ ตัวอย่างของบทความคือภาพยนตร์ล้อเลียน และในจุดที่อัปสรรคนิยมทิ้งกติกาทิ้งไปเลย ฟาร์ซโดยทั่วไปยังคงรักษาความเป็นจริงและความต่อเนื่องของการเล่าเรื่องเอาไว้อย่างน้อยระดับหนึ่ง: สิ่งที่เป็นไปไม่ได้ถูกเล่นอย่างจริงจัง

พื้นความเป็นจริงนั้นเองคือเหตุผลที่นักเขียนเรื่องยาวหยิบฟาร์ซมาใช้เป็นฉากใหญ่ประจำเรื่อง บทความบรรยายรูปแบบนี้ว่ามักสั้น เป็นตอน ๆ และถูกกักไว้ในสถานที่แห่งเดียว: เครื่องจักรจบในตัวของตัวตนที่ซ่อนเร้นและการพลาดกันอย่างฉิวเฉียด ซึ่งหย่อนลงไปในบทหนึ่งของพล็อตที่ใหญ่กว่าได้สบาย ผลิตการเคลื่อนไหวเต็มหนึ่งบีตภายในห้องเดียว ขณะที่เรื่องราวรอบข้างคงกติกาของมันไว้ครบถ้วน ดูร่มใหญ่ของโคมิดีซึ่งสายสกุลคลาสสิกของมันนับฟาร์ซเป็นกิ่งก้านหลักอยู่แล้ว