စကြာဝဠာ သဘောတရား (cosmology)

စကြာဝဠာ သဘောတရား (cosmology) ဆိုတာ စကြာဝဠာရဲ့ သဘာဝကို လေ့လာခြင်းပါ။ ရူပဗေဒ စကြာဝဠာ သဘောတရားကတော့ သူ့ မူလအစနဲ့ တိုးတက် ပြောင်းလဲလာမှုတွေရဲ့ ရူပဗေဒပါ၊ ဘာသာရေး (သို့) ဒဏ္ဍာရီဆိုင်ရာ စကြာဝဠာ သဘောတရားကတော့ ဒဏ္ဍာရီ၊ ဘာသာရေးနဲ့ နက်နဲ လျှို့ဝှက်ဆန်တဲ့ စာပေတွေ၊ ဖန်တီးခြင်း ရိုးရာတွေနဲ့ ကမ္ဘာအဆုံးသတ် အကြောင်းအရာတွေပေါ်မှာ အခြေခံတဲ့ ယုံကြည်မှုတွေပါ။ ကမ္ဘာတည်ဆောက်ခြင်း (worldbuilding) ကတော့ ဒီစကားလုံးကို ချေးယူထားတယ်: တည်ဆောက်ထားတဲ့ ကမ္ဘာတွေမှာ "သိပ္ပံနဲ့ အနက်ဆိုင်ရာ နှစ်မျိုးစလုံးရဲ့ အဓိပ္ပာယ်အရ စကြာဝဠာ သဘောတရားတွေ မကြာခဏ ရှိတယ်"။ စိတ်ကူးယဉ် လောက (fictional universe)တစ်ခုရဲ့ စကြာဝဠာ သဘောတရားကတော့ သူ့ တီထွင်ထားတဲ့ မူလအစနဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံပါ၊ စိတ်ကူးယဉ် မြေပုံ (fantasy map)အောက်မှာ ရှိတဲ့ ကောင်းကင်၊ ဘုံတွေနဲ့ ဖန်တီးမှု ဒဏ္ဍာရီပါ။

စာရေးသူအတွက်တော့ ဒါက ကမ္ဘာရဲ့ အောက်ခံ ဘောင်ပါ: နတ်ဘုရားတွေ ဘယ်မှာ နေကြလဲ၊ သေသူတွေ ဘယ်မှာ သွားကြလဲ၊ ဘယ် ဘုံတွေက ကမ္ဘာကို ထိကြလဲ။ အတတ်ပညာ လမ်းညွှန်တစ်ခုကတော့ မေးတယ်: "ကမ္ဘာက ဘယ်လို တည်ဆောက်ထားလဲ၊ သေပြီးနောက်ဘဝက ဘယ်လိုလဲ"၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ခင်းကျင်းချက်တစ်ခုရဲ့ စကြာဝဠာ သဘောတရားက "fantasy ခင်းကျင်းချက်တစ်ခုမှာ အလွန်အရေးကြီးနိုင်ပြီး ဇာတ်ကွက် အမျိုးမျိုးကို မောင်းနှင်နိုင်လို့"။ အခန်း ၁ မတိုင်ခင် ဒါကို အတည်ပြုပါ: စကြာဝဠာ သဘောတရားက ဒဏ္ဍာရီ အစုအဝေး (mythology)၊ စိတ်ကူးယဉ် ကိုးကွယ်မှုတွေကို ဘယ်လို ဖန်တီးမလဲရဲ့ ယုံကြည်မှု စနစ်တွေနဲ့ သူ့အပေါ်က ကမ္ဘာ တည်ဆောက်ခြင်း (worldbuilding) အလွှာတိုင်းကို တွန်းကိုင်ထားတယ်။