အစဉ်အလိုက် မဟုတ်တဲ့ ဇာတ်ကြောင်း (nonlinear narrative)

အစဉ်အလိုက် မဟုတ်တဲ့ ဇာတ်ကြောင်း (ကွဲပြားတဲ့ (သို့) ပျက်ယွင်းနေတဲ့ ဇာတ်ကြောင်းလို့လည်း ခေါ်တယ်) ကတော့ "ဖြစ်ရပ်တွေကို အချိန်အစဉ် မကိုက်ဘဲ (သို့) ဇာတ်လမ်းက ပါဝင်တဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေရဲ့ တိုက်ရိုက် အကြောင်းအကျိုး ပုံစံကို မလိုက်တဲ့ အခြားနည်းတွေနဲ့ ဖော်ပြထားတဲ့" ဇာတ်လမ်း ဖွဲ့နည်း နည်းပညာ တစ်ခုပါ။ သူ့ ကိရိယာတွေမှာ အတိတ်ပြန်ခန်းတွေနဲ့ အနာဂတ်သို့ ကြိုပြခန်းတွေ၊ In medias res (အလယ်မှ စတင်ခြင်း) ဖွင့်ပွဲတွေ၊ အပြိုင် ဇာတ်ကြောင်း မျဉ်းတွေ၊ အိပ်မက် နက်နဲစွာ နစ်မြုပ်မှုတွေနဲ့ ပြောင်းပြန် အချိန်အစဉ်တွေ ပါဝင်တယ်။ Faulkner ရဲ့ The Sound and the Fury (၁၉၂၉) ကတော့ ဝတ္ထုအတွက် စံပြ ဥပမာပါ၊ Pulp Fiction (၁၉၉၄) ကတော့ ရုပ်ရှင်အတွက်ပါ၊ သူ့ ကွဲပြားနေတဲ့ အချိန်ကြောင်းက လွှမ်းမိုးလွန်းလို့ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို တစ်ခါတစ်ရံ Tarantino effect လို့ ခေါ်ကြတယ်။

ဝတ္ထုရေးဆရာတွေအတွက် ဒီပုံစံဟာ ရှင်းလင်းမှုကို ဖိုးပေးပြီး တုံ့ပြန်နိုင်စွမ်းကို ဝယ်ယူတယ်: စာဖတ်သူက ပြောပြချက်က ဝှက်ထားတဲ့ အကြောင်းအကျိုး ဆက်ဆံရေးကို ကိုယ်တိုင် တည်ဆောက်ယူပြီး ဒီ တည်ဆောက်ခြင်းကတော့ အဓိပ္ပာယ်ရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းပါ။ ဈေးနှုန်းကတော့ မှတ်တမ်းထိန်းခြင်းပါ၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ စာဖတ်သူက အစဉ်အလိုက် ဘယ်တုန်းကမှ မမြင်ရပေမယ့် စာရေးဆရာက အမှန်တကယ့် အချိန်အစဉ်ကို သိရှိနေရမယ်၊ ဒါကတော့ အမြင်ထောင့်များနဲ့ အတိတ်ပြန်ခန်းတွေအကြား အချိန်ကြောင်း လမ်းညွှန်ရဲ့ အလုပ်ပါ။ ဝက်ဘ် ဇာတ်လမ်းတွဲ ရေးသူတွေကတော့ အပိုဆောင်း ကန့်သတ်ချက် တစ်ခု ထမ်းဆောင်ကြတယ်: အခန်းတွေက ဖတ်ရမယ့် အစဉ်အလိုက် ထုတ်ဝေခံရပြီး တစ်အုပ်လုံး ပြန်ဖတ်ပြင်ခြင်း နောက်ကွယ်မှာ မရှိလို့ အစဉ်အလိုက် မဟုတ်တဲ့ ပုံသဏ္ဌာန်ကတော့ အခန်းတစ်ခုချင်းစီအလိုက် ဖတ်ရှင်းနေရဆဲ ဖြစ်နေရမယ်။