Red herring (လမ်းလွှဲ အထောက်အထား)

စာပေတွေမှာ red herring ကတော့ "စာဖတ်သူတွေ (သို့) ပရိသတ်တွေကို မှားယွင်းတဲ့ ကောက်ချက်ဆီ ဦးတည်သွားစေဖို့ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ချထားတဲ့ တုအထောက်အထားတစ်ခု" ပါ။ ဒီဝေါဟာရက အရောင်နီနဲ့ ဆားထည့် အရည်စိမ် ငါးခြောက် (kipper) ကနေ လာပါတယ်၊ သူ့ရဲ့ သွယ်ဝိုက်ဖွင့်ဆိုချက်ကို William Cobbett ရဲ့ ၁၈၀၇ ခုနှစ် အတွေ့အကြုံ ရှင်းပြချက်က ရေပန်းစားအောင် လုပ်ပေးခဲ့တယ်၊ အမဲလိုက်ခွေးတွေရဲ့ အနံ့လိုက် လမ်းကြောင်း လွဲသွားအောင် ငါးခြောက်တစ်ကောင်ကို ဆွဲချီသွားတယ် ဆိုတဲ့ အဖြစ်အပျက်ပါ၊ ဒါပေမယ့် စကားလုံး မှတ်တမ်း သုတေသီတွေက ဒီပုံစံအတိုင်း တကယ့် အမဲလိုက် အလေ့အကျင့်အကြောင်း ယူဆချက်တစ်ခုပဲ ဖြစ်နေတယ်ဆိုတာ သက်သေပြခဲ့ကြတယ်၊ ဒီဇာတ်လမ်းကိုယ်တိုင်ကလည်း မှားယွင်းတဲ့ အမြင်တစ်ခု ဖြန့်ချီခဲ့တာပါ။ အမည်တူ စကားလုံးကတော့ ဆွေးနွေးငြင်းပွားမှုတွေမှာ ကိစ္စမဆိုင်မှု ယုတ္တိအမှားကိုပါ လွှမ်းခြုံထားတယ်၊ လမ်းလွှဲပေးတဲ့ နည်းဗျူဟာတစ်ခုပါ၊ ဒါပေမယ့် ရည်ရွယ်ချက်ရှိဖို့ မလိုအပ်ဘူး။

စုံစမ်းဇာတ်လမ်း စာပေမှာတော့ ဒါက အလေးချိန် တင်ရမယ့် ကိရိယာပါ။ Holmes ရဲ့ A Study in Scarlet ထဲက "Rache" အထောက်အထားက ရဲတွေနဲ့ စာဖတ်သူတွေကို လူစားမှားဆီ ညွှန်ပြတယ်၊ The Da Vinci Code ထဲက Aringarosa ကတော့ နာမည်အရပဲ red herring ပါ၊ aringa rosa ဆိုတဲ့ အီတာလျံ စကားပြောကလေးနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတာပါ။ ရေးသူအတွက်တော့ ရိုးသားတဲ့ red herring က တကယ် မှန်တဲ့ အချက်အလက်တွေနဲ့ပဲ လမ်းလွှဲစေတယ်၊ ဒါက တရားမျှတ စုံစမ်းဇာတ်လမ်းရဲ့ စာချုပ်က တောင်းဆိုတာပါ၊ ဒါကလည်း Chekhov ရဲ့ သေနတ်ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဖန်တီးထားတဲ့ ဆွေမျိုးလည်း ဖြစ်တယ်: ရေးသူက ဘယ်တုန်းမှ မပစ်တော့ဘူးဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ နံရံမှာ ချိတ်ထားတဲ့ သေနတ်တစ်လက်ပါ။