ဇာတ်လမ်းတွဲ စာပေ (Serial fiction)

စာပေမှာ ဇာတ်လမ်းတွဲ (serial) ကတော့ ပုံနှိပ် ထုတ်ဝေမှု ပုံစံတစ်ခုပါ၊ တစ်ခုတည်းရှိတဲ့ ပိုကြီးတဲ့ လက်ရာတစ်ခု၊ များသောအားဖြင့် ဝတ္ထုတစ်ပုဒ်ကို ပိုသေးတဲ့ အစဉ်အလိုက် အပိုင်းအခန်းတွေနဲ့ ထုတ်ဝေတယ်။ ဒီပုံစံက ရှေးကျပြီး ခိုင်မာတယ်: ၁၇ ရာစု ထုတ်ဝေသူတွေက စျေးသက်သာတဲ့ အပိုင်းလိုက် စာအုပ်ကလေးတွေနဲ့ အပိုင်းအခန်းလိုက် စာပေကို ရောင်းချခဲ့ကြတယ်၊ ဗစ်တိုးရီးယားခေတ်ကတော့ စာတတ်မှု မြင့်တက်လာမှုနဲ့ ဖြန့်ဖြူးမှု ပိုကောင်းလာမှုတွေက မဂ္ဂဇင်းတွေကို ကျွေးပြီး ဒီပုံစံကို လွှမ်းမိုးတဲ့ အခြေအနေအထိ တင်ခဲ့တယ်။ Dickens ရဲ့ The Pickwick Papers (၁၈၃၆) က "ဇာတ်လမ်းတွဲ ပုံစံရဲ့ လက်တွေ့ကျမှုနဲ့ ဆွဲငင်အားကို ခိုင်မာစေခဲ့တယ်"၊ Uncle Tom's Cabin က သီတာ လေးဆယ်ကျော် ကြာ ထွက်ခဲ့တယ်၊ Dumas က The Count of Monte Cristo ကို အပိုင်း ၁၃၉ ခန်းအထိ ဆွဲချဲ့ခဲ့တယ်၊ Anna Karenina နဲ့ Sherlock Holmes ဇာတ်လမ်းတွေလည်း စာဖတ်သူတွေဆီ ဒီလမ်းကြောင်းအတိုင်း ရောက်ခဲ့ကြတယ်။ ဇာတ်လမ်းတွဲ အဖြစ် ထုတ်ဝေမှုက ဝတ္ထုတွေ ကိုယ်တိုင်ကိုလည်း ပုံသွင်းခဲ့တယ်: ၁၉ ရာစု ဝတ္ထုတွေ အဲ့လောက် ရှည်ကြတဲ့ အကြောင်းရင်း အဓိကတွေထဲက တစ်ခု ဖြစ်တယ်၊ စာရေးဆရာတွေက အပိုင်းအခန်းအလိုက် ခံစားရပြီး အပိုင်းအခန်းတွေအကြားမှာ စာဖတ်သူတွေရဲ့ တုံ့ပြန်မှုအပေါ် ချိန်ညှိလို့ရတဲ့အတွက်ပါ။

စာပေလို ဇာတ်လမ်းတွဲ ထုတ်ဝေမှုက ရေဒီယိုနဲ့ ရုပ်မြင်သံကြား ခေတ်တွေ တလျှောက် ကျဆင်းသွားခဲ့ပြီး၊ အင်တာနက်က ဒီပုံစံကို အတိအကျ ပြန်လည် ရှင်သန်လာစေခဲ့တယ်၊ fan fiction မှတ်တမ်းတွေ၊ Wattpad နဲ့ Wildbow ရဲ့ Worm (၂၀၁၁) လို ဝက်ဘ်ဇာတ်လမ်းတွဲတွေကနေတဆင့်ပါ။ ဒီနေ့ ဇာတ်လမ်းတွဲ ရေးသူတွေက ရထားလမ်းသစ်ပေါ်မှာ ဗစ်တိုးရီးယား ယန္တရားတွေကို လည်ပတ်နေကြတာပါ: အခန်းက အပိုင်းအခန်းပါ၊ Cliffhanger က ထုတ်ဝေချက်တွေအကြား ချိတ်ဆက်ပေးတဲ့ ကြိုးပါ၊ ဂေဟစနစ်တစ်ခုလုံးကတော့ ဝက်ဘ်စာပေအောက်မှာ နေတယ်။ ဇာတ်လမ်းတစ်ခုကို အပိုင်းအခန်းတွေအလိုက် ရှည်ရှည်ခံ ဆက်ထားဖို့က ဝတ္ထု စာအုပ်တွဲ ကို ဘယ်လို ရေးမလဲ ပါ၊ ခေတ်ပေါ် ပလက်ဖောင်း မြေအနေအထားကတော့ ဂျပန် ဝက်ဘ်စာပေ ပလက်ဖောင်းများ မှာ လွှမ်းခြုံထားတယ်။