ဇာတ်လမ်းဖွဲ့စည်းပုံ
Catharsis (စိတ်သန့်စင်ခြင်း)
ဂရိဘာသာ "သန့်စင်ခြင်း၊ ဆေးကြောခြင်း" ကနေ လာပြီး Aristotle က ကရုဏာသုတ်ဇာတ်လမ်းကို ပေးတဲ့ ညှိုးငြီးမှုနဲ့ ကြောက်ရွံ့မှုရဲ့ လွတ်မြောက်ခြင်း။
Catharsis ကတော့ ရှေးဂရိ katharsis ("သန့်စင်ခြင်း" (သို့) "ဆေးကြောခြင်း") ကနေ လာပြီး၊ ခေတ်သစ် အဓိပ္ပာယ်အရ တွေးခေါ်မှုတွေနဲ့ ခံစားချက်တွေကို ဖော်ပြခြင်းအားဖြင့် ပြွတ်သိပ်မှုကို ထုတ်ပစ်တာ၊ "နောင်တစ်ဖန် ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းနဲ့ ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းဆီ ဦးတည်တဲ့" ရလဒ်နဲ့ပါ။ စာပေဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ကတော့ Aristotle ဆီက လာတယ်: Poetics ထဲမှာ ကရုဏာသုတ်ဇာတ်လမ်းက "ညှိုးငြီးမှုနဲ့ ကြောက်ရွံ့မှုတွေကနေ ဒီခံစားချက်တွေနဲ့ တူညီတဲ့ ခံစားချက်တွေဆီ လွတ်မြောက်မှုကို ရောက်အောင် လုပ်တဲ့" သူရဲကောင်းဆန်တဲ့ လုပ်ရပ်တစ်ခုကို ပြပေးတယ်။ ဒီလွတ်မြောက်မှုက တကယ် ဘာလဲဆိုတာ နှစ်ရာစုပေါင်းများစွာ ငြင်းခုံခဲ့ကြပြီး၊ ဆောင်းပါးက ဒီငြင်းခုံမှုကို ပွင့်နေသေးတယ်လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတယ်: ပြွတ်သိပ်မှုကို ထုတ်ပစ်ခြင်း၊ ညှိုးငြီးမှုနဲ့ ကြောက်ရွံ့မှုကို ချိန်ညှိပေးတဲ့ Lessing ရဲ့ သန့်စင်ခြင်း (သို့) ဉာဏ်အခြေခံ ရှင်းလင်းခြင်း။
အလုပ်လုပ်နေတဲ့ စာရေးဆရာအတွက်တော့ catharsis က ကရုဏာသုတ် ဖွဲ့စည်းပုံရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကို နာမည်ပေးထားတယ်: Hamartia (ဇာတ်ကောင်ကို ကျဆင်းစေတဲ့ ကြောင်းကျိုး ချို့ယွင်းချက်)က ကျဆင်းမှုကို စတင်စေပြီး ပရိသတ်က ရယူခဲ့တာလို့ ခံစားရတဲ့ လွတ်မြောက်ခြင်းဆီ ရောက်တယ်။ ဒါက ထိပ်ဆုံးအပြီးမှာ ရောက်လာတယ်၊ ဒါကြောင့်ပါ ကျဆင်းမှုနဲ့ ဇာတ်သိမ်း (denouement) ရှိနေတာ၊ လွတ်မြောက်ခြင်းက ဖြစ်ပေါ်နိုင်တဲ့ နေရာ လိုအပ်တယ်။ သူ့ကို ချန်လှပ်ထားတဲ့ ကရုဏာသုတ်ဇာတ်လမ်းက မှောင်မိုက်တုံးတုံးလောက်ပဲ ခံစားရတယ်၊ ဒုက္ခကို ချန်ထားတဲ့ ဇာတ်လမ်းကတော့ ရယူခဲ့တာ မဟုတ်ဘူးလို့ ဖတ်ရတယ်။