Metafiction (ဇာတ်လမ်းရေးနေကြောင်း ပြသတဲ့ စာပေ)

Metafiction (ဇာတ်လမ်းရေးနေကြောင်း ပြသတဲ့ စာပေ) ကတော့ "ကိုယ့်ရဲ့ ဇာတ်လမ်း ဖွဲ့စည်းပုံကိုယ်တိုင်ကို အလေးပေး ပြသပြီး ပရိသတ်က စာပေတစ်ခုကို ဖတ်နေ (သို့) ကြည့်နေကြောင်းကို သဘာဝအားဖြင့် သတိရစေတဲ့ စာပေ ပုံစံတစ်မျိုး" ပါ။ ဒါက "ဘာသာစကား၊ စာပေပုံစံနဲ့ ဇာတ်လမ်းပြောပြခြင်းအပေါ် သတိရှိတယ်"၊ သူ့လက်ရာတွေကလည်း "သူတို့ရဲ့ လက်ရာဖြစ်တဲ် အခြေအနေကို အာရုံစိုက်စေတယ်"။ William H. Gass က ဒီအသုံးအနှုန်းကို ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်မှာ စတင်သုံးခဲ့ပေမယ့် လက်တွေ့ အလေ့အကျင့်ကတော့ အလွန်ရှေးကျတယ်: Chaucer ရဲ့ Canterbury Tales၊ Don Quixote ရဲ့ ဒုတိယအပိုင်းနဲ့ Sterne ရဲ့ Tristram Shandy တို့အားလုံးက ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ထွက်ကြည့်ကြပြီး၊ ဒီပုံစံကတော့ ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်တွေမှာ Lost in the Funhouse၊ Pale Fire နဲ့ Slaughterhouse-Five တို့နဲ့ ပွင့်ပွင့်ကျယ်ကျယ် ပွားကားခဲ့တယ်။ များသောအားဖြင့် "parody တစ်မျိုး (သို့) စာပေ ရိုးရာအစဉ်အလာတွေကို အားနည်းစေတဲ့ ကိရိယာတစ်ခု" အဖြစ် ရှိတယ်။

ဝတ္ထုရေးသူတွေအတွက်တော့ ဒီနည်းပညာကတော့ စကေးတစ်ခုလုံး ကျယ်ဝန်းတယ်: တစ်ဖက်မှာ ဇာတ်ပြောသူရဲ့ တိုက်ရိုက် နှုတ်ခမ်းသွားတာ၊ စတုတ္ထ နံရံ (fourth wall)ကို ဖြိုဖျက်တဲ့ စာပေဘက်ခြမ်း၊ အခြားတစ်ဖက်မှာ ဇာတ်လမ်းတွေ ထပ်နေတဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ တစ်ခုလုံး၊ ဇာတ်လမ်းထဲက ဇာတ်လမ်းပါ။ သူ့ရဲ့ ကုန်ကျစရိတ်ကတော့ အကွာအဝေးပါ၊ စက်ရှိကို သတိရနေတဲ့ စာဖတ်သူကို ဒီစက်ရှိနဲ့ တန်ဖိုးရှိတဲ့ တစ်ခုခု၊ ဉာဏ်ပြက်လက်မှု၊ parody (သို့) တကယ့် မသက်မသာဖြစ်မှုကို ပေးရမယ်။ ဝက်ဘ်ဇာတ်လမ်းတွဲ ရေးသူတွေကတော့ စာရေးဆရာမှတ်ချက်ထဲမှာ metafiction ဆန်တဲ့ ချန်နယ်တစ်ခု အဆင့်သင့် လည်ပတ်နေကြပြီးသားပါ၊ အသံနေအထား နှစ်မျိုးလုံးကို ခွဲခြားထားခြင်း၊ ချက်တစ်ခုနဲ့ ခေါင်းစဉ်အောက်မှာ မဟုတ်ဘဲ ဘေးချင်း ယှဉ်ပြထားခြင်းက ဇာတ်လမ်းကိုယ်တိုင်ရဲ့ စာချုပ်ကို ကာကွယ်ပေးတယ်။