မယုံရ ပုံပြင်ပြောသူ

မယုံရ ပုံပြင်ပြောသူ (unreliable narrator) ဆိုတာ "ယုံကြည်စိတ်ချလို့ မရ (သို့) ယုံကြည်အပ်စွာ ယိမ်းယိုင်နေတဲ့ ပုံပြင်ပြောသူ" ပါ။ Wayne C. Booth က The Rhetoric of Fiction (၁၉၆၁) ထဲမှာ ဒီဝေါဟာရကို တီထွင်ခဲ့ပြီး၊ William Riggan ရဲ့ ၁၉၈၁ ခုနှစ် အမျိုးအစားခွဲခြားချက်က ဂန္ထဝင် အမျိုးအစားတွေကို စီပြတယ်: ကိုယ်ကျိုးအတွက် picaresque ပုံပြင်တွေ ပြောတဲ့ picaro၊ Tristram Shandy ကနေ Humbert Humbert အထိ ဖြစ်တဲ့ clown၊ Poe ရဲ့ ပုံပြင်ပြောသူတွေဖြစ်တဲ့ madman၊ Holden Caulfield လို မျိုးဖြစ်တဲ့ naif၊ မယုံရမှုက "ကလေးတွေကနေ ရင့်ကျက်တဲ့ ဇာတ်ကောင်တွေအထိ" ကျယ်ဝန်းတယ်။

ဒီကိရိယာက အမြင်ထောင့်ပေါ်မှာ လည်ပတ်တယ်: ပုံပြင်ပြောချက်က အတွင်းပိုင်းမှာ တစ်သမတ်တည်း ရှိနေရင်းကနေ သူ့ရဲ့ အကြောင်းပြချက်တွေ ယိမ်းသွားတယ်၊ စာဖတ်သူက ပုံပြင်ပြောသူ မှားယွင်းစွာ ဖတ်ရှုမိတဲ့ အမှန်တရားကို ပြန်တည်ဆောက် ယူရတယ်၊ The Remains of the Day ထဲက Stevens လိုပါ၊ ဖြစ်ရပ်တွေကို ယုံကြည်ရတဲ့ ပုံစံနဲ့ ဖော်ပြပေမယ့် "ယုံကြည်စိတ်ချလို့ မရတဲ့ နည်းနဲ့ အဓိပ္ပာယ် ကောက်ချက်ဆွဲတယ်။" ဇာတ်လမ်းတွဲ ရေးသူတွေအတွက် ကန့်သတ်ချက်ကတော့ ထုတ်ဝေရမယ့် အစဉ်အလိုက်ပါ: နောက်ပိုင်း ထုတ်ဖော်ချက်အတွက် ချထားတဲ့ အထောက်အထားတွေကို အခန်းတွေ ထွက်ပြီးသား ဖြစ်သွားရင် ပြန်ညှိမွှေရနိုင်ဖို့ လမ်း မရှိတော့လို့၊ ပုံပြင်ပြောသူရဲ့ မမြင်နိုင်တဲ့ အမြင်အကွက်တွေကို အခြား ကန်နွန် အချက်အလက်တစ်ခုလိုပဲ ရှေ့ကနေ စီစဉ်ထားရတယ်။