ဇာတ်လမ်းတွဲ ပလက်ဖောင်းတွေပေါ်က စာရေးဆရာမှတ်ချက်များ: အခန်းတွေအကြားက လမ်းကြောင်း

စာရေးဆရာမှတ်ချက် (author's note) ဆိုတာ ဝက်ဘ်စာပေသက်သက် ပိုင်ဆိုင်တဲ့ ပုံစံတစ်ခုပါ: အခန်းကိုယ်တိုင်နဲ့ တွဲထားပြီး၊ သူ့နဲ့အတူ ထုတ်ဝေခံရတဲ့၊ အခန်းက ဖမ်းထားတဲ့ ပရိသတ်က ဖတ် (သို့) ကျော်လွှားတတ်တဲ့၊ စာရေးဆရာရဲ့ ကိုယ်ပိုင် အသံနဲ့ ရေးထားတဲ့ ဘလောက်တစ်ခုပါ။ ရိုးရာ ထုတ်ဝေရေးမှာ တူညီတာ မရှိဘူး။ ပုံနှိပ်စာပေမှာ ဝတ္ထုရေးဆရာတစ်ယောက်က အပိုင်းတွေအကြား စာဖတ်သူတွေဆီ စကားပြောနိုင်တဲ့ သတ်မှတ်ခံထားရတဲ့ လမ်းကြောင်း မရှိဘူး၊ မှတ်ချက်ကတော့ ဝက်ဘ်စာပေမှာ မွေးရာပုံစံ စာရေးဆရာ/စာဖတ်သူ ဆက်ဆံရေး လမ်းကြောင်းတစ်ခုပါ၊ ဇာတ်လမ်းတွဲ အသိုင်းအဝိုင်းတွေမှာလည်း ဒါကို ဘယ်လို သုံးမလဲဆိုတဲ့ ခိုင်မာတဲ့ ဓလေ့တွေ ရှိနေပြီးပါ၊ အခြေအနေနဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ပေါ်မူတည်ပြီး တစ်နေရာနဲ့တစ်နေရာ သိပ်မကွာဘူး။

ဒီဓလေ့တွေက ပလက်ဖောင်းတွေကိုယ်တိုင်ပေါ်မှာရှိတဲ့ စာရေးဆရာတွေရဲ့ ဆွေးနွေးမှုတွေကနေ ထွက်လာတာပါ၊ အောက်မှာ ကိုးကားထားတယ်။ ဒါတွေက အသိုင်းအဝိုင်းရဲ့ ပုံမှန် အမူအကျင့်တွေပါ၊ ဘယ်ပလက်ဖောင်းကမှ အတင်းအဓမ္မ မထိန်းတဲ့ စည်းမျဉ်းတွေ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါကြောင့်လည်း ဒါတွေကို သိထားတာ တန်ဖိုးရှိတယ်: ဒါတွေက စာဖတ်သူတွေက ဘယ်အထိ ခံနိုင်လဲဆိုတာကို သက်သေပြခဲ့ပြီးသား အရာတွေကို ဖော်ပြကြတာပါ၊ စာရေးဆရာတစ်ယောက်အတွက် ဒါက စည်းမျဉ်းစာအုပ်ထက် ပိုတန်ဖိုးရှိတယ်။

ခိုင်မာတဲ့ ပုံမှန်: အခန်းရဲ့ နောက်မှာ

အခန်းအဆုံး မှတ်ချက်တွေက ကောင်းစွာ လက်ခံခံထားရတဲ့ ဓလေ့ပါ၊ မမြင်နိုင်တဲ့ အခြေခံအဆောက်အအုံလို ဖြစ်နေတဲ့အထိပါ၊ စာဖတ်သူတွေက ဒါကို မေးခွန်း မထုတ်ဘူး၊ ရှိနေတာကိုသာ သိကြတယ်။ လက်တွေ့မှာ ဒါတွေက ဘာတွေ သယ်ဆောင်လဲ:

• သုံးသပ်ချက်။ အခန်းအကြောင်း စာကြောင်း တစ်နှစ်ကြောင်း: ဘာကို ရေးရတာ ခက်ခဲလဲ၊ ဘာကို နောက်အခန်းအတွက် ပြင်ဆင်ထားလဲ၊ အခန်းထဲ နေရာမရှိတဲ့ ရယ်စကားတစ်ခု။ ဒါက စာဖတ်သူကို စာရေးဆရာကို အနီးကပ် မြင်ရတဲ့ ရှုထောင့်တစ်ခု ပေးပြီး ဇာတ်လမ်းနဲ့အတူ တွဲလာတဲ့ ခံစားမှုကို နည်းနည်း ချဲ့ပေးတယ်။
• အချိန်ဇယား ကြေညာချက်တွေ။ နောက်အခန်းရဲ့ ရက်စွဲ၊ နှုန်း ပြောင်းလဲမှု၊ ခေတ္တရပ်နားမှု သတင်း။ တစ်ခုခုက အချိန်ဇယားကို ပျက်စေရင်၊ ဒီမှာ ပြောပါ၊ ဘယ်အချိန် ပြန်လာမလဲဆိုတာကို ပြောပါ၊ ပြီးတော့ အဲ့ဒီအချိန်မှာပဲ ပြန်လာပါ (ထုတ်ဝေမှု အချိန်ဇယား ရွေးချယ်ခြင်း ကို ကြည့်ပါ)။ ဒီအချက်ကတော့ မှတ်ချက်တွေ လုပ်တဲ့ အလုပ်တွေထဲမှာ အများဆုံး ဖတ်ခံရတဲ့ အပိုင်းပါ။
• အဘိဓာန်တွေနဲ့ အနှစ်ချုပ်တွေ။ ဇာတ်ကောင် များတဲ့ ရှည်လျားတဲ့ ဇာတ်လမ်းတွဲအတွက် ဇာတ်ကောင် အကျဉ်းချုပ်တွေနဲ့ ဝေါဟာရတွေဆီ ညွှန်ပြချက်၊ အခန်း တစ်ရာကျော် ရှိလာရင် ဒါက စာဖတ်သူတွေအတွက် လမ်းပြ မီးတိုင်တစ်ခု ဖြစ်လာတယ်။ မှတ်ချက်က ကန်နွန်ကို လင့်ခ်နိုင်တယ်၊ ကန်နွန်က နေထိုင်ရမယ့်နေရာ မဟုတ်ဘူး၊ အဲ့ဒါကတော့ ဇာတ်လမ်းမှတ်တမ်းကျမ်းရဲ့ အလုပ်ပါ။ ဇာတ်ကောင် ရာပေါင်းများစွာနဲ့ အခန်း ထောင်ပေါင်းများစွာရှိတဲ့ ဇာတ်လမ်းတွဲတစ်ခုမှာ ဒီလို ညွှန်ပြချက် တစ်ခုက စာဖတ်သူသစ်တွေကို လမ်းပျောက်မသွားအောင် ကူညီပေးတယ်။
• လင့်ခ်တွေ။ Patreon၊ Discord၊ နောက်စာအုပ်။ အခန်းတစ်ခု ဖတ်ပြီးသွားတဲ့ စာဖတ်သူတွေက ဒီလင့်ခ်တွေ ရမယ့် အနွေးဆုံး ပရိသတ်ပါ၊ ဒါကြောင့် မှတ်ချက်က ဒီအချိန်ကို အလွန်အသုံးများတဲ့ နေရာလို့ သတ်မှတ်ထားတာပါ။

အခန်းရဲ့ အရှေ့မှာ မဟုတ်ဘဲ နောက်မှာ ဘာကြောင့် ထားသလဲ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဒါက စာဖတ်သူနဲ့ ဇာတ်လမ်းအကြား မထိုင်ဘူး။ စာဖတ်သူက အခန်းကို စတင် ဖတ်တဲ့အခါ ဇာတ်လမ်းနဲ့ ပထမ တွေ့ဆုံမှုကို မှတ်ချက်က အနှောင့်အယှက် မဖြစ်စေဘူး၊ စာဖတ်သူက စိတ်ကူးယဉ်က ပေးဆပ်ပြီးမှသာ သင့်မှတ်ချက်ကို ဖတ်မလား ဆုံးဖြတ်တယ်။ ဒါကတော့ ဖော်မတ်တစ်ခုလုံးရဲ့ အခြေခံ သဘောတရားပါ: ပရိသတ်က ဇာတ်လမ်းအတွက် လာတယ်၊ စာရေးဆရာရဲ့ စကားအတွက် မဟုတ်ဘူး၊ ဒါပေမယ့် ဇာတ်လမ်းအပြီးမှာတော့ စာရေးဆရာကို တိုက်ရိုက် ကြားချင်တဲ့ စာဖတ်သူတွေလည်း အမြဲ ရှိနေတယ်။

ငြင်းခုံစရာ နယ်နိမိတ်: အခန်းရဲ့ အရှေ့မှာ

အခန်းမတိုင်ခင် မှတ်ချက်တွေကတော့ ဇာတ်လမ်းတွဲ ပလက်ဖောင်းတွေပေါ်က အနှစ်သာရဆုံး ငြင်းခုံစရာ အချက်ပါ၊ စာရေးဆရာ အသိုင်းအဝိုင်းတွေမှာ တကယ့်ကို ငြင်းခုံကြတယ်၊ ဘယ်ဖက်ကမှ ဝေဖန်ချက် နှစ်ခုလုံး ထပ်ပေါ်လာတယ်: သူတို့က အသံအနေအထားကို ကြိုပြလို့ရတယ် (ခက်ခဲတဲ့ အခန်းရှေ့မှာ ဟာသဆန်တဲ့ မှတ်ချက်တစ်ခုက မှားယွင်းစွာ ထိုးသွားတယ်)၊ ဒါပေမယ့် စာဖတ်သူနဲ့ "အဓိက အကြောင်းအရာ"အကြား တံတိုင်းတစ်ခုလို ခံစားရစေတယ်။ သုံးမယ်ဆိုရင် တိုတိုနဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ အရာတွေချည်း ထားပါ: အချိန်ဇယား ပြောင်းလဲမှု၊ အကြောင်းအရာ သတိပေးချက်၊ ဘာသာပြန် အသိအမှတ်ပြုချက်။ သုံးသပ်ချက်ကိုတော့ အဆုံးအတွက် ချန်ထားပါ၊ အခန်းရဲ့ ရှေ့မှာ ပရိသတ်နဲ့ ဇာတ်လမ်းအကြား နောက်ထပ် အလွှာ တစ်ခု ထည့်သွင်းရမယ်လို့ မခံစားရစေရ။

မှတ်ချက်တစ်ခုက ဘာတွေမှာ ညံ့လဲ

မှတ်ချက်တွေဟာ ချောမွေ့တဲ့ ကိရိယာတစ်ခု ဖြစ်ပေမယ့် သူ့ကို ဆိုးရွားစွာ မှားယွင်းစွာ သုံးလို့ရတာတွေလည်း ရှိတယ်။ အောက်က အချက် လေးခုကတော့ အသိုင်းအဝိုင်း ဆွေးနွေးမှုတွေထဲမှာ ထပ်ခါထပ်ခါ ပြန်လာတဲ့ အမှားတွေပါ။

• တောင်းပန်နေတာ။ အခန်းတိုင်း တောင်းပန်တဲ့ မှတ်ချက်က စာဖတ်သူတွေကို ပိုနည်းတာကိုပဲ မျှော်လင့်စေတယ်၊ ဒါက စာရေးဆရာက သူ့အလုပ်ကို ကိုယ်တိုင် ယုံကြည်မှု မရှိဘူးလို့ ဆက်ပြောနေသလို ဖြစ်သွားတယ်။ တစ်ခုခု မှားသွားရင် ရိုးရိုးသားသား ဖော်ပြချက်တစ်ခုနဲ့ ရက်စွဲတစ်ခုက အမြဲ တောင်းပန်နေတဲ့ ဝမ်းနည်းစကားထက် သာတယ်။
• အခန်းကို ရှင်းပြနေတာ။ မှတ်ချက်က ဇာတ်ခန်းတစ်ခုရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို ရှင်းပြရမယ်ဆိုရင်၊ ဇာတ်ခန်းက သူ့အလုပ်ကို မလုပ်ခဲ့ဘူး၊ ဖြေရှင်းချက်က ဇာတ်ခန်းအောက်မှာ မဟုတ်ဘဲ ဇာတ်ခန်းထဲမှာ ရှိသင့်တယ်။ ဒါက ပြပြီး မပြောပါနဲ့ရဲ့ စည်းကမ်း အတူတူပါ၊ စာရေးဆရာကိုယ်တိုင်ရဲ့ မှတ်ချက်တွေအပေါ် အသုံးချထားတာပါ။
• ကိုယ့် အနာဂတ်ကိုယ် ပေါက်ကြားတာ။ ကြိုဖတ် အခန်းများ လုပ်နေတဲ့ စာရေးဆရာတွေမှာ ဇာတ်လမ်းရဲ့ အမျိုးမျိုးသော အချက်တွေမှာ ရှိနေကြတဲ့ စာဖတ်သူတွေ ရှိတယ်၊ အခန်းတူတူ ဘယ်အချိန်မှာမှ ဖတ်နေကြတာ မဟုတ်ဘူး၊ အခန်း ၃၀ ထုတ်မှုအောက်မှာ အခန်း ၄၀ ဖြစ်ရပ်တွေကို တုံ့ပြန်တဲ့ မှတ်ချက်တစ်ခုက အခန်းကို ကွဲစေတယ်။ မှတ်ချက်တိုင်းကို အသစ်ဆုံး စာဖတ်သူအတွက် ရေးပါ။
• အားကောင်းတဲ့ အဆုံးသတ်ရဲ့ နောက်မှာ လိုက်တာ။ ခက်ခဲတဲ့ အခန်း အဆုံးသတ်တစ်ခုရဲ့ တိုက်ရိုက် နောက်မှာ ထားတဲ့ မှတ်ချက်တစ်ခုက သူ့ကို ရှိန်မှုနာစေတယ်၊ ဇာတ်လမ်းက စာဖတ်သူရဲ့ ခံစားချက်ကို ခေတ္တ ရပ်ပစ်လိုက်တဲ့ ခဏ ဖြစ်လို့ပါ။ တစ်ချက်မျှ တိတ်ဆိတ်နေတာက ရွေးချယ်စရာ တရားဝင်တစ်ခုပါ၊ မှတ်ချက် လုံးဝ မပါတဲ့ အားကောင်းတဲ့ အဆုံးသတ်ကတော့ မကြာခဏ စကား သုံးစာပိုဒ် နောက်ဆက်လာတဲ့ အဆုံးသတ်ထက် ပိုငြင်းပွားစွာ ထိုးထွင်းတယ်။

အလုပ်လုပ်တဲ့ ပုံစံတစ်ခု

ဒါတွေကတော့ အထက်က ဓလေ့တွေအားလုံးကနေ ထုတ်ယူထားတဲ့၊ နေ့စဉ် အသုံးချလို့ရတဲ့ ပုံစံတစ်ခုပါ၊ စာရေးဆရာ အများစု လက်တွေ့မှာ သုံးနေကျ ပုံစံလည်း ဖြစ်တယ်။

1. အခန်းအဆုံး မှတ်ချက် တိုတိုတစ်ခုကို ပုံသေ ထားပါ။ နှစ်ကြောင်း (သို့) သုံးကြောင်း။ ဖတ်ပြီးတဲ့ စာဖတ်သူက စာရေးဆရာ ရှိနေပေမယ့် ထိုင်ကြန့်ကြာမနေဘူးလို့ ခံစားရသင့်တယ်၊ ရှည်လျားတဲ့ မှတ်ချက်တွေက အခန်းက ချန်ခဲ့တဲ့ ခံစားချက်ကို ဖျောက်ပစ်တတ်လို့ပါ။
2. တည်တံ့တဲ့ အချက်အလက်တွေကို လင့်ခ်လုပ်ပါ၊ ပြန်ကူးမပါနဲ့။ အချိန်ဇယား၊ အဘိဓာန်၊ Discord လင့်ခ်: တည်ငြိမ်တဲ့ နေရာတစ်ခုမှာ ထားပြီး ညွှန်ပါ၊ အခန်းတိုင်း ဘလောက်ကို ထပ်မပါနဲ့။ ဒါက မှတ်ချက်တွေကို တိုတို ဆက်ထားနိုင်တဲ့ အလွယ်ဆုံး နည်းလမ်းပါ။
3. အချိန်ဇယား ပျက်တဲ့အခါ မှတ်ချက်ကို သုံးပါ။ ဘာဖြစ်လဲ၊ ဘယ်အချိန် ပြန်လာမလဲ၊ ပြီးတော့ အဲ့ဒီအချိန်မှာပဲ ပြန်လာပါ။ ဒီလောက်ကတော့ ဇာတ်လမ်းတွဲ စာဖတ်သူတွေနဲ့ ဆက်ဆံရေးထဲမှာ အရေးကြီးဆုံး ကတိတွေထဲက တစ်ခုပါ။ ရက်စွဲပါတဲ့ ခေတ္တရပ်နားမှုက အချိန်ဇယားပါ၊ မပါရင်တော့ အဆုံးသတ်တစ်ခုပါ။
4. အခန်းက တိတ်ဆိတ်နေဖို့ သင့်တဲ့အခါ မှတ်ချက်ကို ကျော်ပါ။ မှတ်ချက်ဆိုတာ ပိတ်ဗွီဒိုးရှိတဲ့ ကိရိယာတစ်ခုပါ၊ အားအကောင်းဆုံး အခန်းတွေက မကြာခဏ သူ့ကို ဆွဲချလိုက်ကြတယ်။ ဒီလို လုပ်နိုင်တယ်ဆိုတာ ကိရိယာတစ်ခုကို သူ့အချိန်မှန်မှာ ထိန်းသိမ်းတတ်တဲ့ စာရေးဆရာရဲ့ လက္ခဏာပါ။

ဒါထဲက ဘာမှ ဘယ်နေရာမှာမှ အတင်းအဓမ္မ မလုပ်ဘူး၊ ဒါကတော့ ဒီပုံစံရဲ့ အနှစ်သာရပါ။ မှတ်ချက်ကတော့ စာရေးဆရာက စာသား မဟုတ်ဘဲ လူတစ်ယောက် အဖြစ် ရှိနေတဲ့ တစ်ခုတည်းသော လမ်းကြောင်းပါ၊ သူ့ရဲ့ ဓလေ့တွေက စာဖတ်သူတွေ လက်ခံခဲ့တာတွေကနေ ကြီးထွားလာတာပါ။ တိုတို၊ ရိုးသားတဲ့၊ အသုံးဝင်တဲ့ မှတ်ချက်က ဒီဆက်ဆံရေးကို တည်ဆောက်ပေးတယ်၊ ရှည်ပြီး စိုးရိမ်တဲ့ မှတ်ချက်ကတော့ သူ့ကို ကုန်စေတယ်။