Euphemism (နူးညံ့တဲ့ စကားနဲ့ အစားထိုးခြင်း)

Euphemism (နူးညံ့တဲ့ စကားနဲ့ အစားထိုးခြင်း) ဆိုတာ "အရှက်ရစေနိုင် (သို့) မသာယာတဲ့ စကားလုံး (သို့) ဟန်လုံးတစ်ခုကို ပိုနူးညံ့ပိုသဘောကောင်းတဲ့ တစ်ခုနဲ့ အစားထိုးခြင်း" ပါ။ ဒီစကားလုံးက ဂရိ euphēmía၊ "ကောင်းတဲ့ ရိပ်အမှတ် စကား" ကနေ လာပြီး eû (ကောင်းတယ်) နဲ့ phḗmē (စကား) ကနေ ဖွဲ့စည်းထားတာပါ၊ ရှေးဂရိတွေကတော့ ဒီစကားလုံးကိုယ်တိုင်ကို euphemism အဖြစ် ကိုယ်တိုင် သုံးခဲ့ကြတယ်၊ သန့်ရှင်းတဲ့ တိတ်ဆိတ်မှုကို စောင့်ထိန်းဖို့အတွက်ပါ။ ဆောင်းပါးက ဖန်တီးပုံ အမျိုးအစားတွေကို ရင်းနှီးတဲ့ လမ်းကြောင်းတွေနဲ့ ခွဲပြတယ်: အသံ ပြောင်းလည်းလုံးဖြတ်ခြင်းနဲ့ ဖြတ်ပြီး (သို့) ရှောင်ရှောင် ရေးထားတဲ့ သဘောသဘာဝ လွှဲယူ ကတိစကားတွေ (Jeez၊ gosh၊ F-word)၊ အဓိပ္ပာယ်အရ အစားထိုးခြင်း (အလုပ်ဖြုတ်လိုက်တာကို let go)၊ နိုင်ငံခြားစကား ချေးယူခြင်း (ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေတာအတွက် enceinte၊ သတ်ဖြတ်ရုံအတွက် abattoir)၊ အကြောင်းအရာကို ပတ်ပြောတဲ့ သွယ်ဝိုက် ချောမွေ့စွာ ရှောင်ပြောင်းခြင်း၊ လျှော့ပြောခြင်း (သေဆုံးသွားတာကို asleep) နဲ့ ရူပက အသုံးအနှုန်းတွေ (take a leak) တို့ပါ။

Euphemism တွေကတော့ ရှုံးပွဲဝင် လည်ပတ်နေတာလည်း ရှိတယ်။ ဆောင်းပါးရဲ့ သက်တမ်း အပိုင်းက euphemism treadmill၊ ဒါမှမဟုတ် euphemism cycle (Sharon Henderson Taylor၊ ၁၉၇၄) ကို ဖော်ပြတယ်: ယဉ်ကျေးတဲ့ အစားထိုး စကားလုံး တစ်လုံးချင်းစီက သူကိုယ်စားပြုတဲ့ အရာရဲ့ အရှက်အနံ့ကို တဖြည်းဖြည်း ဆွဲယူသွားလို့ နောက်တစ်ဖန် အစားထိုးခံရပြန်တယ်၊ restroom က toilet ကို အဆက်ခံသလို၊ ရောဂါနဲ့ ပညာဉာဏ်ဆိုင်ရာ စကားလုံးတွေလည်း တူညီတဲ့ လည်ပတ်မှုနဲ့ အသက်ဆက်ကြတယ်။ အမဲရောင် မျိုးရိုးကတော့ doublespeak ပါ၊ ဆောင်းပါးက နိုင်ငံတော်နဲ့ စစ်ဘက် အသုံးအနှုန်းတွေကို မှတ်တမ်းတင်ထားတယ်၊ ရေဒီယိုသတ္တုကြွ ညစ်ညမ်းမှုအတွက် sunshine units ကနေ ညှဉ်းပမ်းစဉ်းစားခြင်းအတွက် enhanced interrogation techniques အထိပါ။ ဝတ္ထုရေးဆရာတွေအတွက် euphemism က အသံပါ: ပုံပြင်ပြောသူတစ်ယောက်က ဘာကို ထွက်ထွက် မပြောဝံ့တော့ဘူးလဲ၊ ဒါကို ရှောင်ပြေးဖို့ စာကြောင်းက ဘယ်လို ကွေးညွှန့်သွားလဲဆိုတာက စကားလုံးတွေကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ ရူပက (metaphor) တစ်ခုလောက်ပဲ ပြောသူကို ထင်ရှားစေတယ်၊ ဒါ့အပြင် ခေတ်ကုန်နေတဲ့ euphemism တစ်ခုက ဝတ်စုံလိုပဲ ဇာတ်ကောင်တစ်ယောက်ကို သူ့ရဲ့ ခေတ်နဲ့အတူ အတိအကျ နေရာချထားပေးတယ်။