ဇာတ်လမ်းဖွဲ့စည်းပုံ
ကျဆင်းမှု (Falling action)
ကျဆင်းမှု (falling action) က ဇာတ်လမ်းတစ်ခုရဲ့ အထွတ်အထိပ်နဲ့ အဖြေရှင်းချက်ကြားမှာ နေရာယူတဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေရဲ့ အစဉ်အလိုက်ပါ: ထိပ်ဆုံးကနေ ဆင်းရင်း ပဋိပက္ခတွေ ပြေရှင်းသွားတဲ့ ပိုင်း။
ကျဆင်းမှု (falling action) ဆိုတာ "ဇာတ်လမ်းတစ်ခုရဲ့ အထွတ်အထိပ်နဲ့ အဖြေရှင်းချက်ကြားမှာ နေရာယူတဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေရဲ့ အစဉ်အလိုက်" ပါ။ Freytag ရဲ့ ပီရာမစ်မှာတော့ ဒါက ပြန်ဆင်းလမ်း (သို့) ကျဆင်းလမ်းပါ၊ အထွတ်အထိပ်ကနေ ကပ်ဆိုး (သို့) ကျဆင်းမှုနဲ့ ဇာတ်သိမ်း (denouement)ဆီ ဆင်းတဲ့ စောင်းနှမ်းပါ၊ Freytag က ဒီပိုင်းအတွက် လုပ်ရိုးလုပ်စဉ် စည်းမျဉ်းတွေ ပေးခဲ့တယ်: ဇာတ်ကောင် အရေအတွက်ကို ကန့်သတ်ပါ၊ သူရဲကောင်းရဲ့ ကျဆင်းမှုက တက်လာမယ့် လှုပ်ရှားမှု သုံးခဲ့တဲ့ ဇာတ်ခန်းတွေထက် ပို ကျော်လွန်သွားဖို့ မလိုဘူး၊ ဒါ့အပြင် ဒီအပိုင်းမှာ နောက်ဆုံး စိတ်ဆန့်ချုပ်မှုရဲ့ ခဏတာ တစ်ခု ပါရင် ကပ်ဆိုးကို ကြိုသဲလွန်စ ပေးထားပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတာ မဟုတ်ဘူးလို့ မဖတ်ရအောင် လုပ်ပါ။ ကျဆင်းနေတဲ့ အချိန်မှာ အခြားဖက်သားရဲ့ ရန်လိုမှုက ရလဒ် မသေချာသေးတုန်း သူရဲကောင်းပေါ် ဖိထားနေတယ်။
အတတ်ပညာဘက် ပြဿနာက အချိုးအစားနဲ့ အကျိုးဆက်ပါ။ ကျဆင်းမှုမှာ ဇာတ်လမ်းက တက်လာမယ့် ဖြစ်ရပ်များက သုံးပစ်ခဲ့တာတွေကို ပြန်စုတယ်: မဟာမိတ်တွေ ကွဲကြတယ်၊ အမိန့်ချမှတ်ချက်တွေ ကျရောက်တယ်၊ အထွတ်အထိပ်ရဲ့ ကုန်ကျစရိတ်တွေက အသက်ရှင်ကျန်ရစ်တဲ့ ဇာတ်ကောင်တွေ အကြား ခရီးဆက်သွားတယ်။ အရမ်းတိုအောင် ဖြတ်ရင် အဆုံးသတ်က ထိပ်ဆုံးမှာပဲ ရုတ်တရက် ပြတ်တောက်သွားတယ်၊ အရမ်းရှည်စေရင်တော့ ဇာတ်လမ်းက သူ့ မေးခွန်းတွေ အဖြေရှင်းပြီးသား ဖြစ်နေတဲ့နောက်လည်း ဆက်လက် လည်ပတ်နေသေးတယ်။ ကျဆင်းမှုနဲ့ ဇာတ်သိမ်း (denouement) entry က ဒီစကားလုံး ဖြည့်စွက်ပေးတဲ့ စုံတွဲကို လွှမ်းခြုံတယ်: ကျဆင်းမှု ကိုယ်တိုင်နဲ့ နောက်မှ ဖြေရှင်းခြင်း။ ဇာတ်လမ်းတွဲတစ်ခုမှာ ကျဆင်းနေတဲ့ အခန်းတွေကလည်း Cliffhangerတွေက တိတ်တဆိတ် အလုပ်ပြောင်းသွားတတ်တဲ့ နေရာပါ၊ တက်ကြွလာမယ့် အရာ ကတိ မပေးဘဲ အာရုံကို ကိုင်ထားပေးတယ်။
အရင်းအမြစ်
- Wikipedia: Falling action fetched 2026-10-05; the article is a short stub.
- Wikipedia: Plot (narrative) fetched 2026-10-05