ဇာတ်လမ်းဖွဲ့စည်းပုံ

Tragic hero (ကရုဏာသုတ် သူရဲကောင်)

Tragic hero က ကရုဏာသုတ် ဇာတ်လမ်းရဲ့ ဇာတ်လမ်းသူရဲကောင်ပါ: သူ့ရဲ့ ချို့ယွင်းချက်တွေနဲ့ ခန့်မှန်းချက် အမှားတွေက ကံကောင်းတဲ့ အခြေအနေကနေ ကံဆိုးတဲ့ အခြေအနေဆီ ကျဆင်းသွားမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေတယ်။

Tragic hero (ကရုဏာသုတ် သူရဲကောင်) ကတော့ ကရုဏာသုတ် ဇာတ်လမ်းရဲ့ ဇာတ်လမ်းသူရဲကောင်ပါ၊ သူ့ရဲ့ ချို့ယွင်းချက်တွေက သူ့ကိုယ်သူ ကျဆင်းသွားစေတဲ့ ပုံသေ ဇာတ်ကောင် တစ်မျိုးပါ။ မျိုးရိုးဇာတိက Aristotle ရဲ့ Poetics အထိ ပြန်ဆိုးသွားတယ်၊ သူက လိုအပ်ချက်တွေကို တော်တော်လေး တင်းကျပ်စွာ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့တယ်: သူရဲကောင်ရဲ့ ကံဆိုးမှုက "ရက်စက်မှု (သို့) ယစ်မျိုးပျက်စီးမှုကြောင့် မဟုတ်ဘဲ ခန့်မှန်းချက် အမှားတစ်ခုကြောင့်" လာသင့်တယ်၊ ကံကြမ္မာ အပြောင်းအလဲက ဆိုးကောင်းမှုကနေ ကောင်းမွန်မှုဆီ မဟုတ်ဘဲ ကောင်းမွန်မှုကနေ ဆိုးကောင်းမှုဆီ သွားသင့်တယ်၊ သူရဲကောင်က လွန်ကဲစွာ ကောင်းတဲ့ သူတစ်ယောက် မဟုတ်ဘဲ သီလရှိရင် ရတယ်၊ ဒါမှ ကျဆင်းမှုက တရားမျှတမှုရဲ့ စိတ်ကျေနပ်မှု မဟုတ်ဘဲ သနားစရာနဲ့ ကြောက်စရာကို ထွက်ပေါ်စေမယ်။ Aristotle က ဒီ ဖော်ပြချက်ကို သူ့ လက်ရှိ ရှိနေခိုက် ပြဇာတ်တွေကနေ တည်ဆောက်ခဲ့တယ်၊ အထက်စွဲဆုံးက Sophocles ရဲ့ Oedipus ပါ၊ ဂရိ ကရုဏာသုတ်ကတော့ ယနေ့တိုင် ကိုးကားရတဲ့ အကောင်အထည်ဖော် ချက် ဖြစ်နေသေးတယ်။

ဒီ ပုံသေ ဇာတ်ကောင်က မီဒီယာတွေ အများအပြား ပြောင်းလဲသွားခဲ့လည်း ပုံသဏ္ဌာန် မပျက်ဘူး: Macbeth နဲ့ Othello၊ ဖင်လန်း Kalevala ကနေ Tolkien က မှီငြမ်း ယူခဲ့တဲ့ Kullervo၊ ဒါ့အပြင် Jay Gatsby၊ Boromir၊ Eddard Stark နဲ့ Anakin Skywalker လို ခေတ်ပေါ် ဇာတ်ကောင်တွေပါ။ အင်ဂျင်ကတော့ Hamartia (ဇာတ်ကောင်ကို ကျဆင်းစေတဲ့ ကြောင်းကျိုး ချို့ယွင်းချက်) နဲ့ Hubris (လွန်ကဲတဲ့ မာန်အမာ) entry တွေက နာမည်တပ်ထားတဲ့ တွဲဖက်ပါ၊ သူရဲကောင်ကို စွမ်းဆောင်နိုင်အောင် လုပ်ပေးခဲ့တဲ့ ကြီးကျယ်မှုကိုယ်တိုင်နဲ့ ရှုပ်ထွေးစွာ ချည်းနှောင်နေတဲ့ အမှား (သို့) ချို့ယွင်းချက်ပါ။ နယ်နိမိတ် အခြေအနေကတော့ သင်ခန်းစာ ပေးတယ်: Michael Corleone က ဒီ ဇာတ်ကောင် အဖြစ် ငြင်းခုံ တင်ပြတတ်ပေမယ့် ရိုးရာ သဘောတရားအရတော့ Antihero (လူဆိုး သူရဲကောင်း) နဲ့ ပိုကိုက်တယ်။ Byronic hero (မှောင်မိုက် သူရဲကောင်း)၊ စိတ်ခံစားချက်နဲ့ ဒုက္ခဆင်းရဲမှုပေါ်မှာ တည်ဆောက်ထားတဲ့ ရိုမန်တစ် ပုံစံကွဲနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် tragic hero က ဂန္ထဝင် မူရင်းပါ၊ ဒီ ဇာတ်ကောင် အမျိုးအစားကို သယ်ဆောင်တဲ့ အမျိုးအစားကတော့ ကရုဏာသုတ် (Tragedy) ပါ။

အရင်းအမြစ်

ဆက်စပ်