နိဒါန်းကို ဘယ်လို ရေးမလဲ

ဒီစာအုပ်ကို နိဒါန်းနဲ့ စသင့် (သို့) မစသင့်ဘူးလား။ ဒီမေးခွန်းက စာရေးဆရာတစ်ယောက် ရင်ဆိုင်ရတဲ့ ပထမဆုံး ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေထဲက တစ်ခုပြီး၊ အတတ်ပညာ ရင်းမြစ်တွေကလည်း သူ့ကို တမင်တကာ သံသယနဲ့ ကြည့်ကြတယ်၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ နိဒါန်းကတော့ တရားဝင်တဲ့ ဖွင့်ပိုင်း ကိရိယာတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပြီး၊ အခန်း ၁ က သယ်ဆောင်သင့်တဲ့ အချက်အလက်တွေရဲ့ အများဆုံး ပုံစံကြမ်းလည်း ဖြစ်လို့ပါ။ ဒီလမ်းညွှန်က ဆုံးဖြတ်ချက် လမ်းကြောင်းပါ: နိဒါန်းတွေက တကယ့်ကို ဘာတွေ ကောင်းကောင်း လုပ်ပေးနိုင်လဲ၊ စာဖတ်သူတွေနဲ့ အယ်ဒီတာတွေက နာမည်တပ်ကြတဲ့ ပျက်စေတဲ့ပုံစံတွေ၊ အခြားနည်းလမ်းတွေနဲ့ စာအုပ်က ဝက်ဘ်ဇာတ်လမ်းတွဲဖြစ်ပြီး သူ့ရဲ့ ပထမ ထုတ်ဝေခံရတဲ့ အပိုင်းက နောက်တစ်ချက်ကို သူ့ဟာသူ ရအောင် လုပ်ရရင် ဘာတွေ ပြောင်းလဲသလဲပါ။

နိဒါန်း ဆိုတာ ဘာလဲ

နိဒါန်း (prologue) ဆိုတာ "ဇာတ်လမ်းတစ်ခုရဲ့ အကြောင်းအရာကို ထူထောင်ပေးပြီး နောက်ခံ အသေးစိတ်တွေ ပေးတဲ့ ဖွင့်ပိုင်း" ပါ၊ များသောအားဖြင့် ပင်မ ဇာတ်လမ်းနဲ့ ဆက်နွယ်နေတဲ့ အရင်က ဇာတ်လမ်းတစ်ခု ဖြစ်တတ်တယ်၊ ဒါကတော့ ဒီကက်တလောက်ရဲ့ အဘိဓာန် entry က သူ့ရဲ့ ရင်းမြစ်ကို ချုံးပြထားတဲ့ အတိုင်းပါ။ Reedsy ရဲ့ အတတ်ပညာ လမ်းညွှန်ကတော့ ပိုဖြောင့်ဖြောင့် ပြောထားတယ်: နိဒါန်းဆိုတာ "စာအုပ်တစ်အုပ်ရဲ့ ပင်မ ဇာတ်ကြောင်း မစခင် အရင် လာတဲ့ ခန်းတိုတစ်ခု" ပါ၊ ဇာတ်ခင်းကို ချပေးတယ်၊ context ပေးတယ်၊ ဖြစ်ရပ်တွေကို ကြိုပြောတယ်၊ theme တွေကို သွယ်ဝိုက်ပြတယ်၊ စာဖတ်သူတွေကို ဆွဲသွင်းတယ်။ သူက အရှေ့မှတ်တမ်းတွေ နောက်မှာ၊ အခန်း ၁ မတိုင်ခင်မှာ ရှိပြီး သာမန် အခန်းတစ်ခန်းထက် များသောအားဖြင့် တိုတယ်။

နိဒါန်းကို အခန်းတစ်ခန်းနဲ့ ခွဲပြတဲ့အရာက အရှည် မဟုတ်ဘူး၊ လုပ်ခွင့်ပါ။ Reedsy ရဲ့ အယ်ဒီတာ ပါဝင်ရေးသားသူတွေ ပြောသလို "နိဒါန်းက အဲ့ဒီ စည်းမျဉ်းတွေထဲက တစ်ခုကို ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ချိုးလေ့ရှိတယ်": ကျွန်တော်တို့ နောက်ပိုင်း ဘယ်တော့မှ မမြင်ရတော့တဲ့ ဇာတ်ကောင်တစ်ယောက်ကို လိုက်နိုင်တယ်၊ အချိန်အရ ဆယ်စုနှစ်များစွာ ခုန်နိုင်တယ် (သို့) ပင်မ ဇာတ်လမ်းက ဘယ်တော့မှ မပြန်အလာတဲ့ နေရာတစ်ခုမှာ ဖြစ်ပွားနေနိုင်တယ်။ ဒီကိရိယာက သူ့ရဲ့ သီးခြား အမှတ်အသားကို အခန်းတစ်ခု မလုပ်သင့်တဲ့ တစ်ခုခုကို လုပ်နေတဲ့ အခါမှာပဲ ရတာပါ။

နိဒါန်းတွေက ဘာတွေ ကောင်းကောင်း လုပ်ပေးနိုင်လဲ

• အမျိုးအစားနဲ့ ဟန်လမ်းကြောင်းရဲ့ ကတိ။ Reedsy ရဲ့ အယ်ဒီတာတွေက နိဒါန်းတစ်ခု လုပ်နိုင်တဲ့ အလုပ်တွေထဲ "အမျိုးအစားကို ထူထောင်ပေးတာ" ပါဝင်တယ်လို့ စာရင်းတင်ထားပြီး လမ်းညွှန်ကလည်း နိဒါန်းတွေက "စိတ်ကူးယဉ်၊ စိုးရိမ်စိတ်ဆိုင်ရာ နဲ့ လျှို့ဝှက်ဖော်မှု ဇာတ်လမ်းတွေမှာ ဘုံရှိတယ်၊ မျှော်လင့်ထားတောင် ဖြစ်တယ်"၊ "စာပေရေးရာ စိတ်ကူးယဉ်နဲ့ ခေတ်ပြိုင် အချစ်ဇာတ်လမ်းတွေမှာတော့ ပိုရှားတယ်" လို့ မှတ်ချက်ထားတယ်။ သူ့ရဲ့ လက်တွေ့ဥပမာက The Name of the Wind ပါ၊ သူ့ရဲ့ နိဒါန်းက စာမျက်နှာ အနည်းငယ်ထဲမှာ အမျိုးအစား၊ လောကရဲ့ စည်းမျဉ်းတွေနဲ့ လေထုကို ထူထောင်ပေးတယ်။ နိဒါန်းက ဇာတ်လမ်းသူရဲကောင်းရဲ့ သာမန်လောကက သူ့ရဲ့ အလုပ်ကို မလုပ်ခင် စာဖတ်သူ ဘယ်အမျိုးအစား စာအုပ်ကို ဖွင့်မိလဲဆိုတာ ပြောပြပေးတယ်။
• ဝေးကွာတဲ့ အတိတ် (သို့) အခြား အမြင်ထောင့်ရဲ့ ပြတင်းပေါက်။ အခြား-အမြင်ထောင့် နိဒါန်းက ပင်မ ဇာတ်ကြောင်းက မသုံးနိုင်တဲ့ မြင်ကွင်းတစ်ခုကနေ ဇာတ်လမ်းကို ပြတယ်: အလုပ်လုပ်နေတဲ့ ဇာတ်ပိုင်းဆိုးသူ၊ နှစ်ပေါင်းများစွာ အရင်က သားကောင်၊ တစ်ကြိမ်ပဲ ပေါ်လာတဲ့ ဇာတ်ကောင်။ Reedsy ရဲ့ ဥပမာတွေထဲ A Game of Thrones နဲ့ Me Before You တို့ ပါဝင်ပြီး နိဒါန်း အမျိုးအစား စာရင်းထဲ အတိတ်ပြန်ခန်း (flashback) နိဒါန်းနဲ့ စာဖတ်သူက ဇာတ်အဖွဲ့က မသိတဲ့ အချက်တွေကို သိနေတဲ့ dramatic irony နိဒါန်းတွေလည်း ပါဝင်တယ်။
• In medias res ဖွင့်ပိုင်း။ နိဒါန်းတစ်ခုက in medias res ပုံစံနဲ့ တင်းကျပ်မှု ဖန်တီးနိုင်တယ်၊ ရှင်းလင်းချက်တွေကို ချန်ထားပြီး စာဖတ်သူကို ဖြစ်ရပ်တစ်ခုထဲ တိုက်ရိုက် ချလိုက်တယ်။ အတတ်ပညာ ညွှန်ကြားချက်ကတော့ အဘိဓာန် entry ရဲ့ အချက်အပြားနဲ့ ကိုက်တယ်: သူက "ဘာဖြစ်ခဲ့လဲဆိုတဲ့ အစီရင်ခံချက်" အပေါ် မဟုတ်ဘဲ "ဖြစ်နေတဲ့ အရာတစ်ခု" အပေါ်မှာ အာရုံစိုက်သင့်တယ်။
• ချိန်ရွှေ့မရတဲ့ နာရီ။ အယ်ဒီတာတွေက "ချိန်ရွှေ့မရတဲ့ နာရီ (ticking clock) တစ်ခု သတ်မှတ်ပေးတာ" ကို နိဒါန်းရဲ့ အဓိက အလုပ်အဖြစ် နာမည်တပ်တယ်: အခန်း ၁ ရဲ့ ဇာတ်ကောင်တွေက မသိသေးတဲ့၊ အကျိုးဆက်တွေ နီးကပ်လာနေတဲ့ ဖြစ်ရပ်တစ်ခုပါ။
• ချထားတဲ့ theme (သို့) ပုံရိပ်။ Reedsy ရဲ့ လမ်းညွှန်က စာဖတ်သူတွေက "စာအုပ်တစ်လျှောက် မသိစိတ်နဲ့ ပြန်ဆွဲသုံးကြတဲ့" ရုပ်ပုံတွေနဲ့ အယူအဆတွေကို ဖော်ပြထားတယ်၊ သူ့ရဲ့ ဥပမာက Crazy Rich Asians က သူ့ရဲ့ ဖွင့်ပိုင်း စာမျက်နှာတွေမှာ ထူထောင်ပြထားတဲ့ လူတန်းစားကြား ကွာဟချက်ပါ။

ရင်းမြစ်တွေက အလေးပေးထားတဲ့ အနက်သဘော တစ်ခုလည်း ရှိတယ်။ အတိတ်အကြောင်း နိဒါန်းတွေက အနှစ်ချုပ်တွေအဖြစ် မဟုတ်ဘဲ ဇာတ်ခန်းတွေအဖြစ် အလုပ်လုပ်သင့်တယ်: Reedsy ရဲ့ အယ်ဒီတာတွေက "အတိတ်အကြောင်းကို ပြောပြတဲ့ နိဒါန်းတွေက ထိရောက်မှု အားနည်းတယ်" လို့ သတိပေးတယ်၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အတိတ်ကို အစပိုင်းမှာပဲ ဖော်ပြပစ်လိုက်တာက ဇာတ်ကြောင်းရဲ့ တင်းကျပ်မှုကို တိုးမြှင့်ပေးတာ မဟုတ်ဘဲ ပျက်စေတယ်။ ပြန်ခေါ်ခြင်း ဇာတ်ခန်းကို ပြပါ၊ စစ်ပွဲကို အနှစ်ချုပ်နဲ့ မပြောပါနဲ့။ (The Cruel Prince၊ လမ်းညွှန်ရဲ့ ဥပမာတွေထဲက တစ်ခု၊ ဖမ်းဆီးခံရမှုကို ပြန်ရေးပြတာ မဟုတ်ဘဲ ဇာတ်ခန်းတစ်ခုအဖြစ် ပြထားတယ်။)

ပျက်စေတဲ့ပုံစံတွေ

• ဝတ်ဆင်ထားတဲ့ အချက်အလက် ဖြန့်ချိမှု။ အများဆုံး နာမည်တပ်ခံရတဲ့ ပျက်ဆီးမှု: အဝတ်အစား ဝတ်ဆင်ထားတဲ့ သမိုင်း (သို့) လောကတည်ဆောက်မှု နိဒါန်း။ Reedsy က ကိုးကားထားတဲ့ အယ်ဒီတာတစ်ယောက်ကတော့ တိုက်ရိုက်ပြောတယ်: "သမိုင်း သင်ခန်းစာ နိဒါန်းတွေက ဘယ်တော့မှ ဘယ်တော့မှ အလုပ်မလုပ်ဘူး။"
• ဇာတ်လမ်း မလိုအပ်တဲ့ ဇာတ်ခန်း။ Reedsy ပေးတဲ့ စမ်းသပ်ချက်ကတော့ ဖျက်ကြည့်ခြင်းပါ: "သင့်နိဒါန်း လိုအပ်လား မလိုအပ်လားကို စစ်ဆေးဖို့ အလွယ်ဆုံးနည်းက သင့်စာအုပ်ကို သူမပါဘဲ စဉ်းစားကြည့်တာ"၊ ဖျက်လိုက်တာနဲ့ ဘာမှ မပြောင်းလဲရင် "ဒါက နိဒါန်းကို ဖြတ်လို့ရတယ်ဆိုတဲ့ လက္ခဏာကောင်းပါ"။ နိဒါန်းတစ်ခုက "စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့ ပထမအခန်းတစ်ခုရဲ့ အစားထိုးချက်" လည်း မဖြစ်သင့်ဘူး၊ အယ်ဒီတာတွေကလည်း လေထု သက်သက်၊ လောကတည်ဆောက်မှု (သို့) ဇာတ်ကောင် ဖွံ့ဖြိုးမှုတွေက ဒီလမ်းကြောင်း လိုက်ရဖို့ လုံလောက်တဲ့ အကြောင်းရင်းတွေ မဟုတ်ဘူးလို့ သတိပေးကြတယ်။
• မှားတဲ့ အမျိုးအစား လျှို့ဝှက်ချက်။ ရှုပ်ထွေးမှုက စိတ်ဝင်စားမှု မဟုတ်ဘူး။ "ရှုပ်ထွေးစေတာနဲ့ စိတ်ဝင်စားစေတာကြားမှာ သေးငယ်တဲ့ ကွာခြားချက် တစ်ခု ရှိတယ်"၊ အိပ်မက် ဇာတ်ခန်းတွေနဲ့ အခြား တကယ့်လို့ မရှိတဲ့ ဖွင့်ပိုင်းတွေက မှားတဲ့ဘက်ကို ရောက်တတ်ပြီး "ပိုသိချင်တယ်" အစား "ဘာတွေ ဖြစ်နေလဲ" ဆိုတာကိုသာ ထုတ်ပေးတတ်တယ်။
• တကယ့် ဖွင့်ပိုင်းကို နှောင့်နှေးစေတာ။ ဘယ်လောက်ပဲ ကောင်းကောင်း နိဒါန်းက စာဖတ်သူ လက်ခံထားရတဲ့ ကတိပြုချက်ရဲ့ ဇာတ်လမ်း မစခင် ရှေ့မှာ ရပ်တည်နေတယ်၊ သူ့ရဲ့ စာမျက်နှာတိုင်းက ဇာတ်ဖမ်း အစပိုင်း (narrative hook) အလုပ်မလုပ်နေတဲ့ စာမျက်နှာတွေပါ။ တော့တော်တယ် ခံစားရတဲ့ နိဒါန်းနဲ့ လိုအပ်တဲ့ နိဒါန်းက တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။

အခြားနည်းလမ်းတွေ

• အခန်း ၁။ ပုံသေနည်းလမ်း။ အချက်အလက်တွေက ဖွင့်ပိုင်း အခန်းထဲမှာ နေနိုင်ရင် သူ့ကိုပဲ သုံးသင့်တယ်: "ဒီလိုလုပ်လို့ရတဲ့ ဖွင့်ပိုင်း အခန်းတစ်ခု ရှိရင် နိဒါန်း မလိုဘူး။" အယ်ဒီတာတွေရဲ့ ပြင်ဆင်ချက်တွေထဲ နိဒါန်းကို ပင်မ စာသားထဲ ရောစပ်ပေးခြင်း (သို့) သူ့နာမည်ကို အခန်း ၁ လို့ပဲ ပြန်တပ်ခြင်းတွေ ပါဝင်တယ်။ ရဲရင့်တဲ့ ဗားရှင်းကတော့ "လိုက်ကြည့်ရမဲ့ အမဲလိုက်ပွဲကို ရှာပြီး အဲ့ဒီနေရာကိုပဲ ကူးပါ။"
• Cold open။ ချက်ချင်း ရောက်ချင်တာဆိုရင် in medias res က အခန်း ၁ ထဲမှာတင် အလုပ်လုပ်ပေးတယ်၊ ပြင်ဆင်ချက်တွေကို ကျော်ပြီး နောက်မှ စကားပြောနဲ့ ဇာတ်ခန်းတွေကနေတဆင့် ဖြည့်တယ်။
• တစ်စက်စက် တိုက်ကြွေးပေးခြင်း။ နောက်ခံအကြောင်းအရာက တစ်ပိုင်းတည်းနဲ့ ရောက်လာစရာ မလိုဘူး။ ဇာတ်လမ်းက လိုအပ်တဲ့ အချိန်တွေမှာ ဇာတ်ခန်းတွေကြားထဲ ကြဲဖြန့်ပါ (နောက်ခံ ဖော်ပြချက် (exposition) entry က ဒီနည်းပညာကို ဖော်ပြထားတယ်) (သို့) ကိုက်ညီလာချိန်မှာ အတိတ်ကို တကယ့် အတိတ်ပြန်ခန်း အဖြစ် ပေးပါ၊ အတိတ်ပြန်ခန်းတွေကို ဘယ်လို ရေးမလဲ လမ်းညွှန်က ဒီအတတ်ပညာကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားတယ်။

ဇာတ်လမ်းတွဲ စာပေမှာ နိဒါန်းတွေ

ဇာတ်လမ်းတွဲ အခြေအနေက ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ရဲ့ အသက်အန္တရာယ်ကို တက်စေတယ်၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဝက်ဘ်ဇာတ်လမ်းတွဲတစ်ခုမှာ နိဒါန်းက ရှေ့ပြော ကုန်ပစ္စည်း မဟုတ်ဘူး၊ သူက ထုတ်ဝေခံရတဲ့ ပထမဆုံး အပိုင်းပြီး စာဖတ်သူရဲ့ အာရုံအတွက် အခန်း ၁ နဲ့ တိုက်ရိုက် ယှဉ်ပြိုင်တယ်။ လေ့လာကြည့်နေတဲ့ စာဖတ်သူတစ်ယောက်က နောက်တစ်ဆင့်ကို ဆက်သွားမလားဆိုတာကို ပထမ အပ်ဒိတ်ထဲမှာပဲ ဆုံးဖြတ်တယ်၊ ဒါကြောင့် သမိုင်း သင်ခန်းစာ နိဒါန်းက ဇာတ်ဖမ်းချက် ရှိသင့်တဲ့ နေရာမှာပဲ ရပ်တည်နေတာပါ၊ အဆုံးသတ်မဲ့မဲ့နဲ့ ပြီးသွားတဲ့ နိဒါန်းတစ်ခုကလည်း အပိုင်းတိုင်း ရရှိတဲ့ အဆုံးသတ် တစ်ခုကို အလဟာ ပစ်ချလိုက်တာပါ။ Cliffhanger နဲ့ အခန်း အဆုံးသတ်များရဲ့ ယုတ္တိအရ နိဒါန်းကိုလည်း အသုံးချလို့ရတယ်: သူ့ရဲ့ နောက်ဆုံး စာကြောင်းတွေက စာဖတ်သူကို "မေးခွန်းတစ်ခု၊ ရုပ်ပုံတစ်ခု၊ ခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခု (သို့) ကတိတစ်ခု" ပေးအပ်သင့်တယ်။

ဒီအခြေအနေကနေ လက်တွေ့ကျတဲ့ ချမှတ်ချက် နှစ်ခု ထွက်လာတယ်၊ ရင်းမြစ်တစ်ခုက တိုက်ရိုက် မဖော်ပြလို့ ကက်တလောက်ရဲ့ သဘောတူညီချက်အဖြစ်နဲ့ ပေးထားတာပါ။ တစ်ကိုယ်ရေ ဝတ္ထုမှာ သုံးမယ့်ထက် နိဒါန်းကို တိုအောင် ထားပါ၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဇာတ်လမ်းတွဲ စာဖတ်သူတွေက သူ့ကို ရှေ့ပြော ကုန်ပစ္စည်းအဖြစ် မဟုတ်ဘဲ အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ခံစားကြလို့ပါ။ ပြီးတော့ Reedsy ရဲ့ နာမည်တပ်ခြင်း လှည့်ကွက်ကိုပါ စဉ်းစားကြည့်ပါ: "နိဒါန်း" လို့ ခေါင်းစဉ်တပ်တာထက် ဇာတ်ခန်းကို ရက်စွဲတပ် (သို့) နေရာနာမည် ပေးပါ၊ ဇာတ်လမ်းတွဲ စာရင်းကို လှိမ့်ကြည့်နေတဲ့ စာဖတ်သူရဲ့ မျက်နှာမှာ အလုပ်ချင်စရာ မခံစားရလို့ပါ။ အခန်း ၁ ကိုယ်တိုင်ကလည်း ထုတ်ကုန်တစ်ခု ဖြစ်နေတဲ့ အချိန်မှာ သူ့က စာဖတ်သူအပေါ် ဘာတွေ တာဝန်ရှိလဲဆိုတဲ့ ပိုနက်ရှိုင်းတဲ့ ဘောင်ချက်ကတော့ ဝတ္ထုရှည်ကို ဘယ်လို စရေးမလဲမှာ ပါဝင်တယ်။

ဆုံးဖြတ်ချက် လမ်းကြောင်း

1. ဖျက်ကြည့်ခြင်း စမ်းသပ်ချက်ကို အရင် လုပ်ပါ။ နိဒါန်းမပါဘဲ စာအုပ်ကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ဘာမှ မပြောင်းလဲရင် ဖြတ်ပစ်ပါ၊ ပြီးတော့ သင်တွေ့ခဲ့တာက နိဒါန်းရဲ့ ပြဿနာ မဟုတ်ဘဲ အခန်း ၁ ရဲ့ ပြဿနာဆိုတာကိုလည်း သတိထားမိပါ။
2. အလုပ်ကို နာမည်တပ်ပါ။ ဟန်လမ်းကြောင်း၊ အမြင်ထောင့် ပြတင်းပေါက်၊ ချိန်ရွှေ့မရတဲ့ နာရီ၊ ချထားတဲ့ ပုံရိပ်။ ဖြေဆိုချက်က "context" (သို့) "နောက်ခံအကြောင်းအရာ" ဆိုတာတွေချည်းဆိုရင် အခြား သယ်ဆောင်ပေးမဲ့ ကိရိယာတစ်ခုကို သုံးပါ။
3. ဇာတ်ခန်းတစ်ခု ဖြစ်အောင် လုပ်ပါ။ ဇာတ်ခန်းတစ်ခုတည်း၊ ဖြစ်နေတဲ့ အရာတစ်ခု၊ ရှင်းလင်းချက်တွေထက် သွယ်ဝိုက်ချက်တွေ၊ Reedsy ရဲ့ အရှည်ဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်က "စကားလုံး ရာဂဏန်းအနည်းငယ်ကနေ စာမျက်နှာ အနည်းငယ်အထိ" ဖြစ်ပြီး များသောအားဖြင့် တစ်ထောင်အောက်ပါ။
4. အခန်း ၁ နဲ့ ချိတ်ဆက်ပါ။ နိဒါန်းရဲ့ မေးခွန်းက အခန်း ၁ စတင် ဖြေဆိုသင့်တဲ့ မေးခွန်း ဖြစ်သင့်ပြီး ဇာတ်လမ်းကို စတင်စေတဲ့ ဖြစ်ရပ်က နိဒါန်းရဲ့ အချက်အလက်တွေကို ထပ်ချင်ရာ မဟုတ်ဘဲ တိုးတက်အောင် လုပ်သင့်တယ်။
5. နောက်ဆုံးမှ ပြန်ရေးပါ။ သူ့နောက်က အရာတွေ အားလုံးကို ဘောင်ခံထားလို့ နိဒါန်းက စာအုပ် တကယ့်တော့ ရှိသွားပြီးမှ အပြန်ရေးထိုက်တန်ဆုံး စာမျက်နှာပြီး၊ beta reader တွေက စစ်ဆေးပေးနိုင်တယ်: "သူတို့ရဲ့ ဖြေဆိုချက်တွေက သင်ရည်ရွယ်ထားတာနဲ့ ကိုက်ညီရင် သင့်နိဒါန်းက သူ့အလုပ်ကို လုပ်နေတာပါ။"

နိဒါန်းက ကျဉ်းကျဉ်းသော သာမတတစ်ခုပဲ ပိုင်ဆိုင်တဲ့ ကိရိယာတစ်ခုပါ: စာဖတ်သူကို အခန်း ၁ က မသွားနိုင်တဲ့ နေရာတစ်ခုထဲ ထားပေးခြင်း။ ဒီအလုပ်အတွက်ပဲ သုံးပါ၊ ဒါဆို သူက စာအုပ်ရဲ့ ရှေ့ပိုင်းမှာ နေရာရပါလိမ့်မယ်။ သင်ခန်းစာတစ်ခု ဝင်ကူးဖို့သက်သက် သုံးရင်တော့ စာဖတ်သူတွေက အယ်ဒီတာတွေကိုယ်တိုင် ဝန်ခံတဲ့ အလုပ်ကိုပဲ လုပ်ကြမယ်၊ သူ့ကို ချန်ပစ်ကြမယ်။